Informatievoorziening

Informatievoorziening is:

Cliëntgerichte informatie over een specifieke aandoening of beperking en daarmee samenhangende zaken. De informatie is gratis toegankelijk voor het algemeen publiek en is in ieder geval beschikbaar in de Nederlandse taal. De informatievoorziening is in lijn met de medische praktijk of collectieve ervaringsdeskundigheid van de doelgroep.

De informatievoorziening mag niet eenzijdig zijn. Dat betekent dat het geen eenzijdig beeld schetst en de informatie niet uit het verband wordt getrokken. We hanteren bij deze beschrijving op hoofdlijnen de definitie van het Ministerie van VWS. 

"Wat kunnen we met AI?"
Is jouw patiënten- of cliëntenorganisatie bezig met de inzet van AI, bijvoorbeeld voor betere informatievoorziening? Bekijk dan zeker even het inspiratieboekje dat INVOLV in 2026 ontwikkelde over dit onderwerp. In onderstaand kennisartikel vind je alle info op een rijtje.

Naar 'AI voor patiëntenorganisaties'

Voorbeelden van activiteiten die patiënten- en cliëntenorganisaties uitvoeren op het vlak van informatievoorziening:

• Folders, brochures en nieuwsbrieven opstellen en verspreiden;
• Voorlichtingsfilms maken;
• Best practices delen (‘cases’, voorbeelden). Bijvoorbeeld via social media, website, podcast;
• Doorverwijzen naar de juiste instanties voor specifieke ondersteuning.

Informatievoorziening behandelt onderwerpen als leven met een aandoening, passende behandeling, het behouden van eigen regie, en de inzet van ervaringskennis. De doelgroep is de persoon met de aandoening of beperking, en zijn of haar naasten.

INVOLV ondersteunt patiënten- en cliëntenorganisaties bij deze kerntaak, door middel van kennisdeling, advies en opleiding. Wij houden daarbij de volgende uitgangspunten aan.

• De informatie wordt ontwikkeld in samenspraak met de doelgroep en andere belanghebbenden (bijvoorbeeld zorgverleners, onderzoekers). Co-creatie dus. Dit zorgt voor de beste aansluiting op de behoeften van de doelgroepen.
• De informatie moet betrouwbaar, begrijpelijk (denk ook aan het taalniveau), en uiteraard vindbaar zijn.
• De vormgeving en schrijfstijl moet hierbij passen.
• Er wordt rekening gehouden met de diversiteit van de doelgroepen. Sommige doelgroepen hebben vanwege hun aandoening moeite met veel informatie verwerken. Jongeren hebben vaak andere voorkeuren dan ouderen (lees meer over jongerenparticipatie in dit artikel). Met dit soort verschillen wil je qua inhoud en vorm rekening houden. Waar mogelijk wordt de informatie gepersonaliseerd.
• Er worden moderne tools ingezet (zoals podcasts, vlogs, AI, digitale platformen, games), zonder in te leveren op betrouwbaarheid, privacy, veiligheid.

Veel patiënten- en cliëntenorganisaties doen aan achterbanraadpleging – al dan niet structureel. De opgehaalde resultaten wil je als organisatie op een slimme en aantrekkelijke manier inzetten. Zodat ze echt bijdragen aan je doel. Goede informatievoorziening is hierbij cruciaal.

Goede informatievoorziening hoeft niet altijd een folder, brochure of webtekst te zijn. Het kan ook op andere manieren. Een paar voorbeelden:

• Het kaartspel 'Zóóó Vermoeiend' is handig om het gesprek op een fijne manier te openen over vermoeidheid.
  Bekijk het kaartspel
• Een persoonlijke checklist, zoals via de site B-bewust, helpt mensen na te denken over wat voor jezelf belangrijk is in behandeling en wat je op een dag doet. Nuttig bij gesprek met arts of verpleegkundige.
  Bekijk de B-bewust-site
• Opdrachten, bijvoorbeeld voor kinderen (en ouders), met animaties, opdrachtjes en een beloning om te leren over hun aandoening en behandeling. Kijk bijvoorbeeld bij de oefeningen voor een pufdiploma voor kinderen met benauwdheid op de website van de VND.
  Bekijk de VND-site

Deze voorbeelden zijn net anders en laten zien dat goede informatievoorziening niet alleen draait om wat je vertelt, maar ook om hoe je informatie bij je doelgroep brengt. Er zijn natuurlijk nog veel meer vormen. Wil je als patiënten- of cliëntenorganisatie ook op een andere manier informatie overbrengen? INVOLV denkt graag mee over een aanpak die past bij jouw doelgroep.

"Hoe bereiken we een divers publiek?"
Hoe zorg je ervoor dat je informatievoorziening geschikt is voor een divers publiek? Patiënten- en cliëntenorganisaties hebben vaak te maken met mensen die vanwege een aandoening en/of vermoeidheid en stress, moeite hebben om informatie te verwerken. Maar leeftijd, cultuur en gender spelen bijvoorbeeld ook een rol in de manier waarop je aansprekend en persoonlijk informeert. Over thema’s als diversiteit en inclusie kun je sparren met INVOLV.

Mail Marlieke Janssen ten Haaf

Onze adviseurs denken graag mee over je informatievoorziening-strategie. Hoe bereik je jouw doelgroep? Hoe zet je op efficiënte wijze een voorlichtingsteam op? Hoe kies je een methode of tool? Wij bieden als de kapstok, waarmee de patiënten- of cliëntenorganisatie zelf richting uitvoering kan. Neem gerust contact op met Marlieke Janssen – ten Haaf voor meer info (m.janssentenhaaf@involv.nl).