Collectieve belangenbehartiging
Met ‘belangenbehartiging’ verwijzen we naar ‘collectieve belangenbehartiging’, oftewel: opkomen voor de belangen van jouw groep (‘achterban’). In de wereld van patiënten- en cliëntenorganisaties bestaat die achterban meestal uit mensen met dezelfde aandoening, hun naasten, en andere belanghebbenden. Via belangenbehartiging wil je de ervaringen, meningen en wensen van jouw achterban laten horen. In de politiek, via de media, of breder in de samenleving.
Volg een training
INVOLV biedt verschillende typen trainingen aan: fysiek (op een trainingslocatie), helemaal online of een combinatie. Bekijk het trainingenoverzicht voor het actuele aanbod.
Bekijk online modules
De online modules volg je thuis, vanuit je luie stoel. Vooral voor patiënten- en cliëntenorganisaties is er een groot aanbod. Klik hier om het actuele overzicht te bekijken.
Contact met een adviseur
Wil je even sparren? Advies over een vraagstuk waar jouw organisatie mee zit? Of tips voor waar je kunt beginnen in ons aanbod? Bel of mail gerust. Kijk hieronder of ga naar de teampagina.
De oren en ogen van je achterban
Patiënten- en cliëntenorganisaties houden zich bijvoorbeeld bezig met:
- Fungeren als de oren en ogen zijn van hun achterban. Welke vragen en zorgen leven er? Welke nieuwe ontwikkelingen kunnen deze groep raken?
- Het vertalen van het probleem of de zorg naar de wereld van politiek en media.
- Een loket bieden, zodat de achterban weet waar zij terecht kan met vragen en zorgen.
- Het agenderen van problemen op de juiste plek.
- Participeren in zorgverbetering, gezondheidsonderzoek en richtlijnenontwikkeling is ook een vorm van belangenbehartiging. INVOLV biedt kennis, advies en opleiding aan patiënten- en cliëntenorganisaties op dit vlak.
Online modules
Roles in Involvment
Learn about the roles you can take on as a patient representative using the ‘Involvement Matrix’. The content of this module is entirely in English.
Bewust communiceren met de Roos van Leary
In deze online module maak je kennis met dit communicatiemodel waarmee je het gedrag van je gesprekspartners kunt begrijpen én beïnvloeden.
Vrijwilligersbeleid
Heldere afspraken tussen de organisatie en de vrijwilligers helpen om het vrijwilligerswerk bij de organisatie leuk te houden. Maar hoe stel je een duidelijk vrijwilligersbeleid op?
Meer participatieverzoeken, vaker aandoeningsoverstijgend
Hieronder een aantal vraagstukken die we bijvoorbeeld tegenkomen in de praktijk van belangenbehartiging.
- Patiënten- en cliëntenorganisaties krijgen steeds vaker verzoeken voor samenwerking en participatie in projecten. Omdat participatie steeds vaker een vereiste is in beleid, akkoorden en regelgeving. Een positieve ontwikkeling. Maar het is voor patiënten- en cliëntenorganisaties vaak een uitdaging om tijdig voldoende capaciteit te leveren. Hoe krijgen we de juiste persoon op de juiste plek? En welke vaardigheden vraagt deze positie? Heeft de vrijwilligerscoördinator voldoende zicht op de mensen in de achterban die deze rol kunnen oppakken?
- Er wordt steeds vaker gevraagd naar aandoeningsoverstijgende inbreng. Zowel in richtlijnenontwikkeling, regionale vraagstukken als wetenschappelijk onderzoek. Dit vraagt om weer andere vaardigheden voor de participant en voor de organisatie die hem of haar wil faciliteren.
- We zien dat patiënten- en cliëntenorganisaties steeds meer een proactieve rol innemen wat betreft het agenderen van onderwerpen vanuit hun eigen achterban, en het ontwikkelen van kennisagenda’s. De positie van de organisaties verandert: van afwachtend, naar het zelf schetsen van randvoorwaarden voor participatievraagstukken. Denk aan de rol, invloed en vergoedingen.
Hoe kun je participeren?
Landelijk vs. lokaal
Belangenbehartiging vindt vaak plaats richting de overheid. Dit hoeft niet per se de Rijksoverheid te zijn. Ook op regionaal en gemeentelijk niveau zijn belangenbehartigers actief. Omdat de Rijksoverheid nu eenmaal niet over al het zorg- en welzijnsbeleid gaat.
Voorbeelden hiervan zijn het Integraal Zorgakkoord (IZA) (opent in nieuw tabblad) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) (opent in nieuw tabblad). De landelijke overheid heeft deze akkoorden gesloten met landelijke brancheorganisaties en met landelijke patiënten- en cliëntenkoepels. Maar de afspraken krijgen pas echt vorm in de regio. Via bijvoorbeeld regiobeelden en regioplannen. In de regio’s zijn belangenbehartigers hard nodig om de stem van de patiënt, cliënt en inwoner te laten horen. INVOLV werkt samen met regionale spelers om regionale participatie te versterken. Lees meer via de link hieronder.
In combinatie met achterbanraadpleging en vrijwilligersmanagement
Succesvolle belangenbehartiging kan alleen plaatsvinden in combinatie met activiteiten als achterbanraadpleging en vrijwilligersmanagement. INVOLV adviseert ook over deze onderwerpen. Lees hieronder meer.
Uit de kennisbank
“Van patiënt naar partner’: publicatie in TSG
Wetenschappelijke publicatie
In 2025 verscheen het artikel “Van patiënt naar partner.” Over de fasen die iemand met een chronische aandoening kan doorlopen vanuit het perspectief van patiëntenvertegenwoordiging.
Podcast: zeldzaam samen
Podcast
Hoe krijg je toegang tot medicatie en onderzoek bij een zeldzame aandoening? Denk aan: internationale samenwerking. Hanke (directeur VKS) en Taco (OIFE) duiken in het onderwerp.
Wat is ervaringdeskundigheid?
Begrippenlijst
Wat is het verschil tussen ‘het hebben van ervaringen’ en ‘ervaringsdeskundigheid’? En: voor wie zet jij je in?
Sparren met een adviseur
Slimme strategische keuzes kunnen helpen bij het inspelen op dit soort actuele vraagstukken. Onze adviseurs gaan met organisaties in gesprek aan de hand van bijvoorbeeld dit soort vragen:
- Welke vragen aan onze organisatie pakken we wel, en (bewust) niet op?
- Hoe weten partijen ons te vinden, voor onze inbreng? Hoe zijn wij goed zichtbaar in het veld?
- Hoe kunnen we handig samenwerken met andere patiënten- en cliëntenorganisaties, en/of de koepelorganisaties (Patiëntenfederatie, MIND, Iederin)? Welke coalities willen we aangaan?
- Hoe verhoudt de mogelijke impact van deze activiteit zich tot de haalbaarheid vanuit onze organisatie?
Neem gerust contact met ons op via onderstaande gegevens om te sparren of advies te vragen.