Wat is participatie bij zorgverbetering?
We spreken van ‘participatie’ als patiënten- of cliëntenvertegenwoordigers samenwerken met wetenschappelijk onderzoekers, beleidsmakers en zorgprofessionals. Samenwerken kan op vele manieren, met verschillende doelen. Als je als patiënten- of cliëntenvertegenwoordiger wil bijdragen aan een betere zorg kun je bijvoorbeeld:
- …als partner betrokken worden bij een zorgverbeteringstraject. Je neemt dan deel aan aan een zorgverbeteringstraject, als lid van een werkgroep.
- …als adviseur aansluiten bij een zorgverbeteringstraject. Je kunt dan (ongevraagd) advies geven, vanuit het patiëntenperspectief.
- …als lid van een focusgroep ervaringen, wensen en verwachtingen over de zorg delen. Je kunt hierbij denken aan het inrichten van een nieuwe afdeling of het ontwikkelen van een zorgpad over een bepaalde behandeling. Of over de vraag: wat is goede informatieoverdracht, vanuit het perspectief van patiënten?
De Participatiematrix: verschillende rollen in beeld
Nieuwsgierig naar de verschillende rollen die een patiënten- of cliëntenvertegenwoordiger kan aannemen in een participatieproject? Bekijk zeker even de Participatiematrix voor een handig overzicht.
Patiëntenadviesraden
Sommige ziekenhuizen hebben één of meer afdelingsraden, of patiëntenadviesraden. Bijvoorbeeld voor de afdeling oncologie of neurologie. Patiëntenvertegenwoordigers denken mee over verbetering van de zorg op die afdeling. Of ze halen ervaringen op bij patiënten om te bepalen wat er nodig is, helpen projecten uit te voeren, werken met onderzoekers samen in onderzoeksprojecten. Een patiëntenadviesraad kan meedenken, gevraagd en ongevraagd advies geven, over onderwerpen die vanuit patiëntenperspectief belangrijk worden gevonden. De patiëntenraad heeft een andere status dan bijvoorbeeld een cliëntenraad (opent in nieuw tabblad).
Leden van deze raden zijn veelal patiënten, cliënten of hun naasten van het ziekenhuis die uit eigen ervaring spreken. Soms aangevuld met vertegenwoordigers van (lokale) patiëntenorganisaties die spreken namens een grotere groep.
Vraag er een patiënt of cliënt bij
Bij een nieuw project, projectplan of projectteam is het waardevol om je team uit te breiden met patiënten of cliënten. Zeker als het een project is over patiëntenzorg. Een patiënt uit de eigen afdeling, uit de (lokale)cliëntenraad, of van een (regionale) patiëntenorganisatie kan de inbreng leveren.
Praktijkvoorbeelden
“Als patiënten meedenken, verandert onderzoek én zorg”
Patiëntenadviesraad
Interview: hoe een patiëntenadviesraad in het Catharina Ziekenhuis onderwerpen op de agenda die anders onbesproken blijven.
Hoe een groot zorgprogramma participatie omarmt en realiseert
Participatieadvies
Sjoerd Repping en Maya Kruijt van Programma ZE&GG vertellen hoe zij participatie vormgeven met hulp van INVOLV.
Ervaringsdeskundigen hebben vaste plek in onderzoekstructuur Prinses Maxima Centrum
Patiëntenadviesraad
Patiëntenvertegenwoordigers werden opgeleid door INVOLV, om de VKKN en het Prinses Maxima Centrum te ondersteunen.
Patiënten werken mee aan nieuw Tergooi Medisch Centrum
Participatieadvies
Patiëntenvertegenwoordigers Eefje en Menno waren als ‘critical friends’ betrokken bij de nieuwbouw van Tergooi Medisch Centrum. Ze geven drie tips.
Samenwerken met ‘critical friends’ bij zorgvernieuwing
Participatieadvies
Onderdeel van een tweeluik over de rol van ‘critical friends’ bij zorgverbetering. Bij Tergooi Medisch Centrum geven patiëntenvertegenwoordigers Menno en Eefje advies.
Aanbevelingen voor geslaagde samenwerking tussen onderzoeker en patiënt
Duo-training en -intervisie, Participatieadvies
In het Radboud UMC en de St. Maartenskliniek Nijmegen werken vaste duo’s van onderzoeker en patiënt-partner samen bij reumatologisch onderzoek.
Podcast: zorgvernieuwing in een zorgorganisatie
Participatie bij zorgverbetering goed vormgeven is niet makkelijk. Hoe maak je de zorg écht beter? En hoe betrek je ervaringsdeskundigen tijdig en op de juiste manier bij zorgvernieuwing?
Ervaringsdeskundige Eefje Broertjes en ‘Chief Nursing Information Officer’ bij Tergooi MC Hugo Willemsen delen hun praktijkervaringen.
